Banner
Werk en chronisch ziek zijn PDF Print E-mail

BIJZONDERE TEWERKSTELLINGSONDERSTEUNENDE MAATREGELEN

1.    Probleemstelling

-    Werkzaamheidsgraad van personen met een arbeidshandicap

In 2007 was de werkzaamheidsgraad van personen met een arbeidshandicap  42.2%, in 2002 was dit nog 45.7%. Dit staat in schril contrast met de gemiddelde werkzaamheidsgraad in Vlaanderen anno 2007 van 65.6% (63.5% in 2002) .
Minder dan de helft van de arbeidsgehandicapten is dus inactief tegenover één op drie van alle Vlamingen tussen 15 en 64 jaar. Bovendien is de werkzaamheidsgraad van personen met een arbeidshandicap gedaald, in tegenstelling tot de gemiddelde werkzaamheidsgraad. Om de werkzaamheidsgraad in Vlaanderen nog te laten toenemen, moet er ondermeer aandacht gaan naar personen met een arbeidshandicap. Hieronder vallen ook mensen met een chronische ziekte.

-    Wat als men ziek wordt?

Actief zijn op de arbeidsmarkt is belangrijk omdat dit in beduidende mate bijdraagt tot het opnemen van een aantal sociale rollen, tot het leggen van sociale contacten en, in het algemeen, tot een beter zelfbeeld. Als men ziek wordt, komt echter de deelname aan de arbeidsmarkt in het gedrang alsook de rol die men in de samenleving vervult. Nochtans wil chronisch ziek zijn niet zeggen dat men volledig inactief hoeft te worden op de (betaalde) arbeidsmarkt.
Er bestaan enkele tewerkstellingsondersteunende maatregelen die de tewerkstelling van mensen met een chronische ziekte moet bevorderen.

2.    Bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen (BTOM’s)

2.1. Grote wijzigingen sinds oktober 2008

Om de tewerkstelling van personen met een handicap en chronische ziekte te bevorderen, werden er in 2008 grote wijzigingen doorgevoerd in het Vlaamse tewerkstellingsbeleid.
Sinds 1 oktober 2008 is het bevoegdheidsdomein ‘werk’ overgebracht van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) naar de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB). Op hetzelfde moment gingen ook de nieuwe, bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen (BTOM’s) van kracht, die voortaan dus opgevolgd worden door de VDAB. De nieuwe maatregelen werden verruimd van personen met een handicap naar alle personen met een arbeidshandicap, waardoor meer personen met een chronische ziekte aanspraak kunnen maken op de maatregelen.

Er zijn vijf bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen (BTOM’s):
-    Tegemoetkoming in de kosten van arbeidsgereedschap en -kleding en arbeidspostaanpassing;
-    Tegemoetkoming in de verplaatsingskosten van en naar het werk of opleiding;
-    Bijstand van tolken voor doven of slechthorenden;
-    Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP);
-    Werken in een beschutte werkplaats.
Anno 2010 werd spijtig genoeg reeds besloten om te besparen op deze maatregelen, meerbepaald op de VOP.

2.2. Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP)

De VOP is een loonkostsubsidie die kan aangevraagd worden door de werkgever. In het Besluit van de Vlaamse Regering van 18 juli 2008 staat de volgende definitie: “Tegemoetkoming aan een werkgever die een persoon met een arbeidshandicap aanwerft of heeft aangeworven, of aan een zelfstandige met een arbeidshandicap ter compensatie van de kosten van de inschakeling in het beroepsleven, de kosten van ondersteuning en van verminderde productiviteit.”

Voor welke werkgevers?
-    Natuurlijke personen of privaatrechterlijke personen
-    Alle onderwijsinstellingen
-    Provincies, gemeenten, OCMW’s en door hen verzelfstandigde agentschappen of verenigingen (enkel voor nieuwe aanwervingen)
-    Uitzendarbeid
-    Ook zelfstandigen in hoofdberoep kunnen VOP aanvragen.

Wat is het bedrag van de VOP?

Het eerste jaar van de tewerkstelling is het bedrag van de VOP 40% van de loonkost, vanaf tweede jaar 30%, vanaf het derde jaar 20%. Dit wil zeggen dat iemand die al drie jaar bij een bepaald bedrijf werkt, dan een VOP aanvraagt, reeds terugvalt op een VOP van 20%. Dit wil ook zeggen dat als je van werk verandert, je opnieuw een loonkostsubsidie van 40% kan ontvangen. Er is wel altijd de mogelijkheid om een verhoogde VOP aan te vragen, indien het percentage de ondersteuningsnood niet dekt. De verhoogde VOP is mogelijk tot 60%.
Voor zelfstandigen wordt de VOP toegekend voor zelfstandigen in hoofdberoep aan een percentage van 40% voor het eerste jaar en 20% vanaf het tweede jaar. Hier is geen verhoging mogelijk.

Besparingen

Vanaf oktober 2010, amper twee jaar na dat de VOP van kracht is, heeft de Vlaamse Regering besloten om te besparen op de VOP. De besparing situeert zich op het percentage van de VOP, een loongrens die werd ingevoerd en een evaluatie die men voorziet na dat men 5 jaar een VOP heeft ontvangen. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw heeft hard geijverd om deze besparingen niet te laten goedkeuren. Spijtig genoeg zijn deze er wel door gekomen. Wij volgen nu de gevolgen van deze besparingen van dichtbij op en blijven dit aankaarten bij het beleid.

2.3. Procedure

Alle BTOM’s kunnen aangevraagd worden via de werkwinkels van de VDAB, www.vdab.be/arbeidshandicap , of 0800/30.700.
Vervolgens nodigt een consulent jou uit voor een gesprek. Tijdens dit gesprek wordt nagegaan of je in aanmerking komt voor de erkenning van de arbeidshandicap. Is dit het geval, dan dient je consulent een aanvraag in bij de provinciale dienst arbeidshandicapspecialisatie. Wordt deze aanvraag goedgekeurd, dan heb je recht op bepaalde tewerkstellingsondersteunende maatregelen.
De VDAB gebruikt voor de toekenning onder andere een codelijst van aandoeningen, waarin ook sarcoïdose is opgenomen.

2.4. R.i.z.i.v.-gerechtigden

Vaak willen mensen die een uitkering van het r.i.z.i.v. ontvangen zich niet inschrijven bij de VDAB om zo te het risico te vermijden hun uitkering te verliezen omdat de adviserend geneesheer hen arbeidsgeschikt zou kunnen beoordelen bijvoorbeeld bij het volgen van opleiding. De VDAB heeft voor deze groep r.i.z.i.v.-gerechtigden een speciale inschrijvingscode voorzien, de code 32. Indien je je via deze code inschrijft, worden de gegevens niet doorgegeven. Om via code 32 ingeschreven te worden, bel je naar de servicelijn van de VDAB (0800/30700) of ga je langs in een lokale werkwinkel. Zelf inschrijven via deze code via de website kan niet.

2.5. Niet akkoord met een beslissing van de VDAB?

Als je niet akkoord gaat met een beslissing van de VDAB in verband met de toekenning van bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen, kan je binnen de 45 dagen een gemotiveerd verzoek richten tot heroverwegingscommissie (HOC). Je kan als patiënt zelf aanwezig zijn op de heroverwegingscommissie of je laten vertegenwoordigen.
Naast de heroverwegingscommissie kan je ook naar de arbeidsrechtbank stappen of bij de Vlaamse ombudsdienst een klacht indienen.

2.6. Gespecialiseerde diensten voor personen met arbeidshandicap binnen VDAB

Binnen de VDAB zijn de volgende gespecialiseerde diensten opgericht voor mensen met een arbeidshandicap:
GTB: De gespecialiseerde trajectbepalings- en begeleidingsdienst (GTB) en VDAB zijn partners in het begeleiden van werkzoekenden naar een job. GTB werkt enkel voor de groep van mensen met een arbeidshandicap. De trajectbegeleiders van een GTB zijn ook aanwezig in de lokale werkwinkels van de VDAB. Personen met een arbeidshandicap hoeven niet steeds via het gespecialiseerde circuit geholpen worden, zij kunnen ook het gewone circuit van de VDAB volgen;
GA: De gespecialiseerde arbeidsonderzoeksdienst (GA) maakt samen met de persoon een diagnose van de arbeidscompetenties en stelt op basis hiervan een oriëntering op naar de arbeidsmarkt;
GOB: De gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- of bemiddelingsdienst (GOB) biedt opleiding op de werkvloer en helpt om een passende job te vinden;
GIBO: Een gespecialiseerde individuele beroepsopleiding (GIBO) biedt een individuele beroepsopleiding, met de verplichting voor de werkgever om nadien een contract aan te bieden. Een GIBO kan momenteel niet voor RIZIV-gerechtigden omwille van knelpunten in de wetgeving.

3.    Meer informatie?

Liesbeth Lemmens - Vlaams Patiëntenplatform vzw - Groenveldstraat 15 - 3001 Heverlee – Tel.: 016/230526
Email: Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
www.vlaampatientenplatform.be

Tijdschrift VLFP nr 83 - februari 2011